[ بصير ] به حق و در [ اليه ] به ولىّ راجعست و ضمير در [ بلوغها ] بطبابت راجعست . قوله : الى عدم صحّتها قبله : ضمير در [ صحتها ] به برائت راجع بوده و ضمير در [ قبله ] به استقرار جنايت برمىگردد . قوله : و هو حسن : ضمير [ هو ] به رأى ابن ادريس راجعست . متن : و النائم يضمن ما يجنيه في مال العاقلة لأنه مخطئ في فعله و قصده فيكون خطأ محضا . و قيل و القائل الشيخ رحمه اللَّه : إنه يضمنه في ماله جعلا له من باب الأسباب ، لا الجنايات و الأقوى الأول اطرادا للقاعدة . فرع حكم كسى كه در خواب بر ديگرى جنايت وارد نمايد مرحوم مصنف مىفرماين : كسى كه در خواب به ديگرى جنايتى وارد آورد ضامن بوده و عوض جنايتش را از مال عاقله بايد بپردازد . ولى برخى از فقهاء فرموده‌اند از مال خودش بايد بدهد . شارح ( ره ) در تعليل [ يضمن فى مال العاقله ] مىفرماين : دليل اينحكم آن است كه شخص خواب در فعل و قصد هردو خطاء كار محسوب مىشود از اينرو فعلش خطاء محض بوده و حكم آن اينست كه عاقله‌اش ضامن مىباشند . و سپس در دنبال [ قيل ] مىفرماين : قائل اين قول مرحوم شيخ طوسى است كه فرموده شخص خواب بايد جنايتى را كه در خواب مرتكب شده از مال خودش بپردازد و دليل آن اينست كه ضرورى كه به غير وارد شده از باب جنايت نبوده تا عاقله شخص